x تبلیغات
راز موفقیت

طرحواره

 طرحواره ها چگونه شکل می گیرند؟

بسیاری از طرحواره ها در سالهای اولیه زندگی (به خصوص سه سال اول)شکل می گیرند، با گذشت زمان قوی تر شده و به حرکت خود ادامه می دهند تا جایی که حتی عامل بسیاری از تجربیات زندگی می شوند. هرچه زمان شکل گیری تله های زندگی به عقب تر(یعنی سالهای نخست زندگی برگردد) بنیادی تر و قوی تر است و تغییر آن سخت تر صورت می گیرد. در حالت کلی از آنجا که طرحواره ها بنیادی ترین و عمومی ترین باور های فرد هستند، تاثیر عمیقی در شناخت، احساس و رفتار فرد دارند و میتوانند کاملا بر زندگی وی مسلط شوند وهمه ی جنبه های زندگی را تحت تاثیر قرار دهند.

نحوه شکل گیری طرح واره ها به شناخت اولیه فرد در دوران کودکی از جهان پیرامون خود برمیگردد و افرادی که کودک در آن زمان بیشترین برخورد را با آنها داشته است مثل خانواده، گروه همسالان و … بیشترین تاثیر را در شکل گیری طرح واره ها دارند. این بنیاد فکری زمانی که فرد به بزرگسالی پا می گذارد، آنچنان قدرتمند می شود که در تمام لایه های ناخود آگاه ذهن فرد نفوذ می کند. گاهی تحت تاثیر تله های شخصیتی اقداماتی از فرد سر می زند که حتی توان تفسیر آنها را ندارد و بدون اینکه بداند چرا اینکار را کرده است هر بار در شرایط مشابه بازهم همین عمل از وی سرمیزند.

طرحواره ها بر اساس ذهنیت های اولیه فرد شکل می گیرند و تجربیات جدید موجب اصلاح و یا تغییر آنها میشود. در این میان عواملی هستند که در شکل گیری طرحواره های ناسازگار یا مخرب تاثیر گذار هستند که در ادامه به بررسی آنها می پردازیم.

 

عوامل تاثیر گذار در شکل گیری طرح واره

شکل گیری طرحواره ها

طرحواره های مخرب یا ناسازگار در شرایط زیر سریع تر رشد کرده و ماندگاری بیشتری پیدا می کنند.

اولین عامل شکل گیری طرحواره های شخصیتی عدم ارضا نیازها:

هر کودکی در بدو تولد نیاز های بنیادین مانند نیاز به دریافت عشق و محبت، نیاز به امنیت جسمی، نیاز به سرپناه، نیاز به آموزش و … دارد. بسیاری از این نیاز ها در محیط خانه و خانواده تامین میشود. چرا که در سالهای اولیه کودک بیشترین ارتباط را با اعضای خانواده خود دارد. چنانچه نیاز های کودک در هر زمینه ای ارضا نشود، می تواند منجر به شکل گیری تله هایی خاصی همچون طرحواره محرومیت هیجانی و طرحواره طرد شدگی و … شود که در ادامه به بررسی هر یک میپردازیم.

دومین عامل شکل گیری طرحواره های ذهنی ارضا بیش از حد نیازها:

 از طرف دیگر اگر اطرافیان همواره گوش به فرمان باشند تا هر خواسته و نیاز کودک، هرچند غیر ضروری و یا حتی بی مورد را برآورده سازند، ممکن است در روند شکل گیری شخصیت و بنیاد باوری فرد اختلال ایجاد شود. به طور مثال فرد باور داشته باشد که، همه غلام حلقه به گوش او هستند و باید تمام نیازهایش را برطرف کنند(طرحواره استحقاق و بزرگمنشی) و یا همیشه باید کسی باشد که مسئولیت نگهداری از او را به عهده بگیرد(طرحواره وابستگی). این شیوه تربیتی  میتواند منجر به شکل گیری طرحواره هایی همچون وابستگی/ بی کفایتی و استحقاق و بزرگ منشی شود که در ادامه به معرفی هر یک می پردازیم.

برخی از طرحواره ها به ویژه آنها که عمدتا در نتیجه تجارب ناگوار دوران کودکی شکل می گیرند ممکن است هسته ی اصلی اختلالات شخصیت و بسیاری از اختلالات مزمن باشد که به آنها طرحواره های ناسازگار اولیه می گوییم. یانگ

سومین عامل شکل گیری طرحواره های ذهنی آسیب دیدن و قربانی شدن:

اگر به هر دلیلی خانواده توان حفظ کردن امنیت فکری، عاطفی و حتی جسمی کودکشان را نداشته باشند و کودک در این ضمینه ها مورد سو استفاده قرارگیرد و قربانی شود، منجر به تشکیل طرح واره هایی همچون نقص/شرم، بی اعتمادی/بدرفتاری و یا آسیب پذیری در فرد میشود. البته در روند شکل گیری طرحواره ها عوامل دیگری مانند سبک مقابله ای که فرد انتخاب می کند، خلق خو و موارد ژنتیکی هم دخیل هستند. خلق و خوی کودک تعیین می کند که آیا توان برقراری ارتباط سالم  با افراد مهم زندگی اش را دارد یا خیر. به طور مثال کودکی که خلق و خوی جسور دارد و تمایل به خطر کردن از خود نشان میدهد احتمال کمتری دارد که بتواند با والدین محتاط ارتباط برقرار کند.

نحوه عملکر طرحواره ها:

عملکرد طرحواره ها

بنظر شما طرح واره ها به چه صورت عمل میکنند؟ هر طرح واره در شرایط خاصی تحریک و فعال می شود. اجازه دهید این مورد را با بررسی داستان یکی از مراجعان شرح دهیم.

عزیزی در دوره پرواز ما شرکت می کرد که دچار طرحواره نقص و شرم بود. اگر این سوال برایتان پیش آمده است که، طرحواره نقص و شرم چیست؟ باید بگوییم، افراد گرفتار در این تله شناختی  معمولا در کودکی دچار سو استفاده در هر یک از جنبه های ذهنی، حسی، جسمی و … واقع شده اند و قربانی رفتار غلط دیگران هستند. او نیز قربانی والدین خود شده بود. مادر وی عادت به مقایسه ای او با دیگران داشت و در پایان هر مقایسه نهایتا به این نتیجه می رسید که فرزندش از دیگران کمتر و بی استعداد تر است و موفقیت های چشم گیری ندارد.
او همیشه سعی می کرد توجه و تایید مادرش را بدست آورد اما هربار که به موفقیتی می رسید رفتار مادرش به گونه ای بود که انگار خیلی هم کار خاصی نکرده است.با تمام این شرایط او نهایتا بزرگ شده بود و نسبتا آدم موفقی بود. تحصیلات و شغل خوبی داشت و از جایگاه اجتماعی قابل قبولی برخوردار بود. در حالت کلی اوضاع او خوب بود و می توان گفت در روز های عادی زندگی با چالشی مواجه نمی شد.
اما کافی بود یک نشانه کوچک، تجارب ناخوشایند اولیه را تداعی کنند؛ یا در واقع کسی را ببیند که از نظر خلق و خو شبیه به مادرش باشد. بلافاصله، طرح واره مثل یک بمب ساعتی روشن می‌شد و مانند یک خوره به جانش می افتاد. حدودا چهار سالی می شد که با فردی نامزد کرده بود که از نظر خلق و خو شباهت بی نظیری به مادرش داشت. نامزدش هیچ گاه از او راضی و خشنود نبود.
همیشه همسرش را با دیگر زنان مقایسه می کرد و در نهایت وی را محکوم میساخت. درکنار نامزدش دقیقا؛ شبیه همان افکار و احساساتی که در گذشته با مادرش تجربه کرده است را تجربه می کرد و تمام همان احساسات برایش تداعی میشد. جالب اینجاست این چهارمین مردی بود که با او نامزد کرده و هر چهار مرد دقیقا همین شیوه رفتاری را با وی داشتند. و او این الگوی تکراری را ادامه می داد. وقتی این اتفاق می‌افتد می‌گوییم «ذهنیت طرح واره‌ای» راه افتاده و طرح واره فعال شده است..

بعضی از ذهنیت‌های طرحواره‌ای حال و هوای شما را شبیه همان کودکی می کند که روزی بودید برای همین شما مدام به دنبال همان احساس آشنا در شرایطی می مانید که شاید از آن نفرت داشته باشید. گاهی نیز ذهنیت های طرح واره ای شما را شبیه والد سخت‌گیر و بی‌انصافی می کند که زمانی داشتید. بعضی ذهنیت‌های طرحواره ای شما را به لاک دفاعی می‌برند. بعضی ذهنیت‌ها هم از شما بزرگسال عاقلی می‌سازد که می‌توانید از خودتان حمایت کنید. این شما هستید که انتخاب می کنید کدام ذهنیت را در پیش بگیرید پس نحوه عملکرد طرحواره کاملا به ذهنیت شما بستگی دارد و در هر فرد نحوه عملکرد متفاوتی دارد..

 

تصویر سازی ذهنی

 

تصویر سازی ذهنی چیست

همانطور که بالاتر هم گفتیم تصویرسازی ذهنی یعنی از قدرت تخیل و تصورات خود استفاده کنید تا به اهدافتان دست بیابید.  اکنون که در حال مطالعه ی این مقاله هستید، ممکن است به دنبال جذب پول باشید و یا دلتان بخواهد یک رابطه ی رویایی را بدست آورید و به دنبال جذب عشق باشید. ممکن است در آرزوی بدست آوردن شغل خاصی باشید و یا هزاران آرزوی دیگر در سر داشته باشید. برایتان یک خبر خوب دارم. اگر بتوانید به درستی از تصویر سازی ذهنی استفاده کنید یعنی بتوانید هر آنچه را که واقعا طالب آن هستید با احساس خوب در ذهنتان مجسم کنید و این کار را ادامه دهید، چیزی نمیگذرد که رویا و خواسته ی شما به یکی از حقایق شیرین زندگیتان تبدیل خواهد شد. اما چه چیزی مانع آن میشود تا از این قدرت ذهن استفاده کنید؟ گاهی طرحواره ها مانع پیشرفت ما میشود. گاهی اعتماد به نفس پایین ما. گاهی عزت نفس تضعیف شده و گاهی نیز جزئیاتی که باید از تصویر سازی ذهنی بدانیم اما نمیدانیم. پس در پاسخ به این سوال که تصویر سازی ذهنی چیست دانستیم که این اصطلاح به معنی تجسم خلاق اهداف و آرزوهای ما است. اما اینکه چطور کار میکند و چطور باید از آن استفاده کنید تا نتیجه ی عکس ندهد را در ادامه بررسی میکنیم.

تاریخچه تصویرسازی ذهنی

تصویر سازی ذهنی

اگر بخواهید بدانید که مردم و یا بهتر بگوییم افراد موفق جهان، چه زمان به قدرت تصویر سازی ذهنی پی بردند باید بگوییم که  سرخپوستان ناوایو دارای شکل مفصلی از باور به تصویرسازی برای درمان بیماری هستند. آنان فرد را ترغیب می‌کنند خود را سالم «ببیند». البته برخی دیگر معتقداند که، قدمت تصویرسازی به زمان بابلی‌ها، یونانی‌ها و رومی‌های باستان می‌رسد. در بسیاری از دست نوشته های بجامانده از ارسطو و بقراط ، آمده است که تجسم خلاق در مغز ارواحی را آزاد می‌کنند که قلب و بخش‌های دیگر بدن را برمی‌انگیزند و به فرد بیمار نیروی تازه ایبرای حیات میبخشند. البته به عکس این قضیه هم اشاره شده و در بخش هایی آمده است که یک تصویرسازی قوی از بیماری برای ابتلای آن فرد به بیماری کفایت میکند. از تصویرسازی ذهنی قرن‌ها به عنوان یک درمان طبی برای درمان بیماری ها استفاده شده است. حتی راهبان تبتی در قرن ۱۳ و ۱۴ با مراقبه و مدیتیشن و تصویرسازی کاری می‌کردند که به درمان بیماری ها منجر میشده و عنوان میکردند که بودا بیماری‌ها را شفا می‌دهد.

عملکرد تصویر سازی ذهنی به چه صورت است

اگر تا این لحظه از مقاله همراه ما بوده باشید احتمالا این سوال در ذهنتان پر رنگ شده است که، تصویر سازی ذهنی و یا همان تجسم خلاق چگونه کار می کند و چطور میتوان از آن برای کسب موفقیت در زندگی استفاده کرد؟ قانون جذب به این سوال به روشنی پاسخ داده است. بر اساس قانون کائنات وقتی به چیزی فکر می‌کنید در حال فرستادن ارتعاش آن چیز جهان هستی هستید. ساز و کار کائنات نیز به این صورت است که، ارتعاشی را که از هر شخص دریافت میکنند به واقعیت تبدیل میکنند. فرقی نمیکند که شما به فقر فکر کنید و یا پول فرآوان. به عشق فکر کنید یا نفرت. به سلامتی فکر کنید یا بیماری. شما دقیقا آنچیزی را از کائنات دریافت میکنید که به آن فکر کرده اید. در حالت کلی وظیفه ذهن فرستادن ارتعاش به کائنات است و وظیفه ی کائنات نیز به فعل تبدیل کردن ارتعاشات است.

اما عامل اصلی که سرعت جذب را مشخص میکند تمرکز است. یعنی هرچقدر تمرکزتان به خواسته هایتان بیشتر باشد ارتعاش ثبت نامی شما به کائنات  قوی تری است و نتیجه زودتر حاصل میشود. اما تصویر سازی ذهنی همان عاملی است که اگر در استفاده از آن اصول اولیه اش(که در ادامه به آن میپردازیم) به درستی به کار گرفته شود، سرعت تحقق رویاها را بسیار بالا میبرد. جالب است بدانید که شما به صورت ناخودآگاه هر روز از تصویر سازی ذهنی استفاده می کنید. حال اگر نحوه ی کار با آن را بلد نباشید ممکن است در راستای جذب ناخواسته ها به زندگیتان از آن استفاده کنید و در نهایت چیزهای منفی مثل، روابط نامناسب، فقر و بیماری را به زندگیتان جذب کنید. پس تنها رسالت شما در استفاده از قانون جذب این است که به صورت خودآگاه از تصویرسازی ذهنی استفاده کنید و از این کار دست نکشید.

تاثیر تصویرسازی ذهنی خلاق بر روی ضمیر ناخودآگاه

تصویر سازی ذهنی

همین طور که بالاتر گفتیم، ما انسان ها در طول زندگی خود، تمام مدت در حال استفاده ی ناخودآگاه از تصویرسازی ذهنی هستیم و با این حال پیش خودمان فکر میکنیم که تصویر سازی ذهنی چقدر کار  پیچیده‌ای است. اگر شما هم معتقد اید که تصویر سازی بسیار سخت است پیشنهاد میکنم که برای لحظه ای چشمان خود را ببندید. چه چیزی میبینید؟ بله ذهن شما به سرعت در حال ساختن تصویر ها و صحنه های جدیدی است. پس این کار اصلا سخت نیست چرا که کار ذهن این است که تصویرسازی کند. اما چه وقت مشکل ایجاد میشود؟ زمانی که بلد نیستیم از تصویرسازی به درستی استفاده کنیم.

افکار انسان ابتدا به صورت تصاویری در ذهن او شکل میگیرد. مثلا اگر به شما بگویم گل سرخ چه تصویری در ذهن شما نقش می بندد. بدون شک حروف گ ل س ر خ را نمیبینید. بلکه یک شاخه، یک گلدان و یا یک بوته گل سرخ را میبینید. پس تمام افکار ما با تصاویر در ذهن نقش می بندد ودر نهایت در دنیای بیرون از ما تجلی میابند. اینجاست که مولانا به زیبایی گفته است:«بیرون ز تو نیست هر چه در عالم هست / در خود بطلب هر آنچه خواهی که توئی».

نیمکره راست مغز انسان بیشتر با تصاویر و رنگ ها و صداها آمیخته است و وظیفه ی تصویر سازی ذهنی به عهده ی آن است. تصویرسازی در قانون جذب یکی از قدرتمندترین روش ها برای خلق رویاها است. و این بدان معنا است که شما خواسته تان را به صورت دقیق و واضح در ذهنتان بیاورید. اما سوال اصلی این است که چطور خیلی از افراد از تجسم خلاق یا همان تصویر سازی ذهنی استفاده می‌کنند اما نتیجه لازم را نمی‌گیرند؟ راستش را بخواهید این افراد یک مشکل کوچک دارند و آنهم اصول تصویر سازی خلاق است که حتما در این مقاله به آموزش آن میپردازیم. 

تصویر سازی ذهنی

در مورد تاثیر تصویر سازی ذهنی در ضمیر ناخودآگاه تحقیقی انجام شده که میزان ضربان قلب بین گروهی از دونده هایی که یکجا نشسته اند ودر ذهن خود فقط می دوند و گروهی دیگر که در واقعیت و فیزیکی می دوند اندازه گیری شد و نتیجه ی حاصل همه را شگفت زده کرد. در انتهای کار میزان ضربان قلب هر دو گروه به یک اندازه بود. انگار که هر دو گروه مسابقه داده اند. این تحقیق نشان داد که هرچیزی که در ذهن به آن متمرکز باشیم دیر یا زود در بیرون از ذهن ما به خود شکل فیزیکی و واقعی می گیرد.

صفحه قبل 1 صفحه بعد